Het centrumgebied van IJmuiden staat voor een grote vernieuwingsopgave. Veel woningen zijn verouderd, het woningaanbod is eenzijdig, delen van het centrum hebben te maken met leegstand en de openbare ruimte kan groener, aantrekkelijker en beter bestand tegen klimaatverandering. Tegelijkertijd is er behoefte aan meer woningen voor starters, gezinnen en ouderen. Met Pont tot Park werken de samenwerkingspartners aan een toekomstbestendig centrumgebied waar wonen, voorzieningen, mobiliteit, groen en leefkwaliteit samenkomen..

Pont tot Park is een samenwerking van gemeente Velsen, Woningbedrijf Velsen, AM en Hemubo. De ontwikkeling wordt stap voor stap uitgewerkt. Eerst is in 2021 een gebiedsvisie vastgesteld. Daarna is samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere belanghebbenden gewerkt aan een ontwikkelperspectief voor het gebied. Hiervoor zijn gesprekken gevoerd met stakeholders, een informatiebijeenkomst georganiseerd, een enquête uitgezet, dialoogtafels gehouden en een projectbureau geopend in de Lange Nieuwstraat. De opbrengsten uit deze gesprekken zijn verwerkt in het ontwikkelperspectief en vormen de basis voor de verdere uitwerking van deelgebieden en projecten. Ook tijdens de vervolgstappen blijven betrokkenen meedenken over de toekomstige ontwikkeling van het gebied.

Pont tot Park is de gebiedsontwikkeling van het centrumgebied van IJmuiden tussen het Pontplein en het Stadspark. De ambitie is om de komende twintig tot dertig jaar ongeveer 1.000 tot 1.500 woningen toe te voegen, circa 1.000 tot 1.200 sociale huurwoningen te vernieuwen of te vervangen en tegelijkertijd het centrum aantrekkelijker, groener en levendiger te maken. Daarbij wordt gewerkt aan nieuwe woningen, het versterken van voorzieningen, een groen RingPark van ongeveer vijf kilometer, klimaatadaptatie, betere wandel- en fietsroutes en een aantrekkelijker centrum rond de Lange Nieuwstraat en Plein 1945. Verschillende deelprojecten maken onderdeel uit van deze ontwikkeling

In 2021 stelde de gemeenteraad de gebiedsvisie Pont tot Park vast. In 2023 en 2024 is samen met inwoners, ondernemers en andere betrokkenen gewerkt aan het ontwikkelperspectief voor het gebied. Inmiddels vormt dit ontwikkelperspectief het ruimtelijke kader voor de verdere ontwikkeling van Pont tot Park. De eerste deelprojecten zijn gestart en de komende jaren worden verschillende deelgebieden verder uitgewerkt. De gebiedsontwikkeling loopt naar verwachting door tot circa 2040 en wordt stap voor stap gerealiseerd.

In het centrum van IJmuiden speelde al langere tijd een aantal opgaven tegelijk. Veel woningen uit de wederopbouwperiode zijn verouderd en voldoen niet meer aan de woonwensen van deze tijd. Het woningaanbod is eenzijdig, waardoor doorstroming voor starters, gezinnen en ouderen moeilijk is. Ook staat het winkelgebied onder druk door leegstand en veranderend winkelgedrag. Tegelijkertijd liggen het strand, de duinen, de haven en het Noordzeekanaal vlakbij, terwijl deze kwaliteiten in het centrum onvoldoende zichtbaar en beleefbaar zijn. De gemeente zag kansen om deze ontwikkelingen in samenhang aan te pakken en onderzocht hoe het gebied tussen het Pontplein en het Stadspark toekomstbestendig kan worden gemaakt. Dit leidde tot de gebiedsvisie Pont tot Park, waarin wonen, voorzieningen, verkeer en de kwaliteit van de openbare ruimte als belangrijkste opgaven zijn benoemd.

Na de vaststelling van de gebiedsvisie is onderzocht hoe het centrumgebied van IJmuiden zich de komende twintig tot dertig jaar kan ontwikkelen. Hiervoor is een ontwikkelperspectief opgesteld waarin de ambities voor wonen, voorzieningen, landschap, cultuurhistorie, leefkwaliteit en mobiliteit zijn uitgewerkt. Ook is onderzocht hoe nieuwe ontwikkelingen kunnen bijdragen aan een aantrekkelijker centrum, een betere leefomgeving en een toekomstbestendige woningvoorraad. Uit deze onderzoeken kwam naar voren dat er behoefte is aan meer woningen en meer variatie in het woningaanbod. Daarom is de ambitie opgenomen om ongeveer 1.000 tot 1.500 woningen toe te voegen en daarnaast circa 1.000 tot 1.200 bestaande sociale huurwoningen te vernieuwen, te verduurzamen of te vervangen. Daarbij ligt de focus op starters, ouderen, jonge gezinnen en doorstromers. Ook is onderzocht hoe voorzieningen, winkels, horeca, maatschappelijke functies en de openbare ruimte kunnen bijdragen aan een aantrekkelijker centrumgebied.
Daarnaast is gekeken hoe de kwaliteit van de openbare ruimte, bereikbaarheid, mobiliteit, groen, klimaatadaptatie en cultuurhistorie kunnen worden versterkt. De uitkomsten van deze onderzoeken zijn samengebracht in het ontwikkelperspectief, dat richting geeft aan de verdere uitwerking van de verschillende deelgebieden en projecten binnen Pont tot Park. Tegelijkertijd is een participatieaanpak opgesteld om inwoners, ondernemers en organisaties te betrekken bij de verdere uitwerking van de plannen. Deze aanpak vormde de basis voor de bijeenkomsten, gesprekken en participatiemomenten in de volgende stap van het proces.

Bij het opstellen van het ontwikkelperspectief zijn inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere betrokkenen actief betrokken. Tussen januari en april 2023 zijn gesprekken gevoerd met verschillende organisaties uit IJmuiden, waaronder wijkplatforms, welzijnsorganisaties, culturele instellingen, ondernemers, woningcorporaties en de wijkagent. Daarbij zijn lokale kennis, aandachtspunten en ideeën opgehaald over de toekomst van het gebied. Op 20 september 2023 organiseerden de samenwerkingspartners een informatiemarkt in het stadhuis van Velsen. Bezoekers konden hier kennismaken met de ambities voor Pont tot Park en reageren op de thema's wonen, voorzieningen, mobiliteit, groen, cultuurhistorie en duurzaamheid. Ook konden zij kansen, zorgen, dromen en ideeën voor het gebied meegeven. Tegelijkertijd werd een online enquête geopend die door bijna 200 mensen is ingevuld.
Om ook tijdens het proces ruimte te bieden voor vragen en gesprekken werd in oktober 2023 een projectbureau geopend aan de Lange Nieuwstraat. Inwoners konden hier binnenlopen voor informatie, vragen of een gesprek met het projectteam. Daarnaast werden in november en december 2023 dialoogtafels georganiseerd over de thema's wonen en voorzieningen. Hiervoor zijn vertegenwoordigers uit onder meer de zorg, het bedrijfsleven, welzijn, cultuur, sport, jongerenwerk en bewonersorganisaties uitgenodigd.
Tijdens deze participatiemomenten werd breed gesproken over de toekomst van IJmuiden. Veel deelnemers gaven aan dat er behoefte is aan meer betaalbare woningen voor jongeren en ouderen, meer doorstroming op de woningmarkt, een aantrekkelijker centrum, meer horeca en voorzieningen, meer groen en een betere kwaliteit van de openbare ruimte. Ook werden zorgen gedeeld over verkeer, bereikbaarheid, parkeerdruk en de schaal van toekomstige woningbouw. Daarnaast bleek veel waardering te bestaan voor het karakter van IJmuiden, de nabijheid van duinen, strand en haven en de wens om deze kwaliteiten sterker zichtbaar te maken in de verdere ontwikkeling van het gebied.
Tijdens een kerstwensenactie konden inwoners eind 2023 ook persoonlijke wensen voor Pont tot Park meegeven. De wens om het centrum sneller te vergroenen werd uiteindelijk gekozen en sloot aan bij een van de meest genoemde onderwerpen tijdens de participatie.

De reacties, ideeën en aandachtspunten uit de gesprekken, de informatiemarkt, de enquête, de dialoogtafels en het projectbureau zijn verwerkt in het ontwikkelperspectief Pont tot Park. Uit de participatie bleek onder meer dat inwoners veel waarde hechten aan betaalbare woningen voor jongeren en ouderen, meer groen, een aantrekkelijker centrum, behoud van het karakter van IJmuiden en een goede balans tussen wonen, voorzieningen en bereikbaarheid. Ook werden zorgen gedeeld over verkeer, parkeren en de mogelijke impact van nieuwe ontwikkelingen. Deze opbrengsten zijn vastgelegd in een participatieverslag en gebruikt bij de verdere uitwerking van de ambities voor het gebied.
Dit heeft onder andere geleid tot extra aandacht voor woningen voor starters en ouderen, het behoud van betaalbare woningen, versterking van voorzieningen, vergroening van het centrumgebied, klimaatadaptatie, betere wandel- en fietsverbindingen en de verdere uitwerking van een samenhangende groenstructuur. Ook zijn aandachtspunten voor verkeer, parkeren en bereikbaarheid opgenomen als belangrijke onderdelen voor de vervolgfase van het project.
Met het ontwikkelperspectief is vastgelegd welke richting de ontwikkeling van Pont tot Park opgaat. De komende jaren worden de verschillende deelgebieden verder uitgewerkt. Daarbij worden inwoners, ondernemers en andere betrokkenen opnieuw betrokken bij plannen voor hun buurt, straat of deelgebied.

Volgt.